Θανάσης Ευθυμίου


About Θανάσης Ευθυμίου

Συνιδιοκτήτης του βιβλιοπωλείου Αναγνώστης thanefthimiou@gmail.com


 Στο βιβλίο της Εύας Στεφανή Τα μαλλιά του Φιν (Εκδόσεις Πόλις, 2014) δεν υπάρχει κάτι να εξηγηθεί, ούτε κάτι διαπραγματεύσιμο. Τα 28 αριστοτεχνικά στιγμιότυπα διαβάζονται σε λίγα λεπτά αλλά έχω την αίσθηση πως θα ξαναδιαβαστούν πάλι και πάλι με απόλυτα φρέσκο βλέμμα. Εδώ οι λέξεις κατασκευάζουν τις εικόνες -όχι πάντα τις ίδιες, ίσως εντελώς άλλες- […]

Εύα Στεφανή -Τα μαλλιά του Φιν


Ένα ποίημα και μια μουσική για την ανθρώπινη κατάσταση Philip Larkin (1922-1985) – Εωθινό (μετάφραση: Κ.Κουτσουρέλης) Όλη τη μέρα στη δουλειά, τα βράδια πίνω. Ξυπνώ στις τέσσερις μες στ’ άηχο σκοτάδι. Κοιτώ τα στόρια αντίκρυ μου προσμένοντας το φως. Ώς τότε αυτόν που είναι πάντα εκεί διακρίνω : μια μέρα ακόμη πιο κοντά, κι άοκνο, […]

Ένα ποίημα και μια μουσική για την ανθρώπινη κατάσταση


Το Rich Hill είναι ένα πολυεπίπεδο ντοκυμαντέρ που παρακολουθεί τη ζωή τριών εφήβων στην ομώνυμη πολίχνη του Missouri. Είναι αρκετά διαφορετικοί μεταξύ τους, οι δρόμοι τους δεν διασταυρώνονται ποτέ, αλλά μοιράζονται την πραγματικότητα του ότι η θέση των ίδιων και του περιβάλλοντός τους βρίσκεται στο παχύ έντερο του κοινωνικοοικονομικού σώματος, ίσως  και λίγο χαμηλότερα! Φυλακή, […]

Andrew Droz Palermo, Tracy Droz Tragos – Rich Hill ...



Béla Tarr – Almanac of Fall (1984)   Ταινία καμπή για τον ίδιο τον σκηνοθέτη που δεν αναδύθηκε ποτέ ξανά από την υπαρξιακή άβυσσο στην οποία καταδύθηκε πρώτα εδώ. Οι πέντε ένοικοι κινηματογραφούνται από κάθε πιθανή γωνία. Νομίζεις πως βρίσκονται σε γυάλινο κλουβί . Η δράση προχωρά με σφιχτά θεατρικά τετ α τετ, με αυτούς […]

Béla Tarr – Almanac of Fall (1984)


Το 2006 η εκπαιδευτικός κυρία Lockwood ανέθεσε σε μια ομάδα μαθητών του σχολείου Xavier στη Νέα Υόρκη μια εργασία. Ο κάθε μαθητής θα έγραφε στον αγαπημένο του συγγραφέα και θα του/της ζητούσε (χρησιμοποιώντας όση πειθώ διέθετε ο γραπτός του λόγος) να επισκεφθεί το σχολείο. Πέντε από αυτά τα παιδιά διάλεξαν τον Kurt Vonnegut. Η απάντησή […]

Make your soul grow




Kαι τι κερδίσανε λοιπόν με τον Οδυσσέα αυτοί που βρήκανε το θάνατο στη δίνη των κυμάτων κ’ ύστερα από τόσους, τόσους μάταιους κόπους ζώντας με κρέατα κλεμμένα και αλυσοδεμένοι να τραβάνε το κουπί για να πάρει αυτός τη μεγάλη δόξα και τη νύχτα να πλαγιάζει μαζί με τη θεά; Τα ονόματά τους δεν τα ‘γραψε […]

Ezra Pound – Canto XX (απόσπασμα)


  Είναι φορές που όταν κάποιος εξέρχεται από τον κόσμο των υγιών, σαν προσπαθεί να διεκδικήσει την επανεισδοχή του σ’ αυτόν, βρίσκει το πέρασμα αισθητά στενότερο και όσους ελπίζει να τον υποδεχτούν ξανά αποθαρρυντικά εχθρικούς. Ο χρόνια ασθενής έχει μείνει πίσω και αυτό καταδικάζει τη σχέση με τους υγιείς σε ανίατη ακατανοησία· το βλέμμα των […]

Μια σημείωση για την ταινία Camille Claudel 1915 του Bruno ...


Το καλοκαίρι του 2006 στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης βρισκόταν σε εξέλιξη η έκθεση του Ντάγκλας Γκόρντον με τίτλο Timeline. Ανάμεσα στις δημιουργίες του Γκόρντον ήταν ένα video installation της πασίγνωστης ταινίας Ψυχώ του Άλφρεντ Χίτσκοκ. Η προβολή -σε ημιδιάφανη οθόνη- είχε τροποποιηθεί χρονικά με τόσο ριζικό τρόπο, ώστε η διάρκειά της έφτανε […]

Σε αργή κίνηση…



Η θρησκευτική κοινότητα των Μεννονιτών στο Μεξικό, αν και έχει ανασχηματίσει κάπως τον καθημερινό της βίο επιτρέποντας τη χρήση τεχνολογίας, όπως για παράδειγμα αυτοκίνητα ή γεωργικά μηχανήματα, εντούτοις παραμένει προσηλωμένη στο αξιακό σύστημα που προκύπτει από τη διδασκαλία του δόγματός της. Πρόκειται λοιπόν  για μια κοινότητα που στο επίκεντρο της πίστης της τοποθετεί την απαρέγκλιτη […]

Carlos Reygadas – Silent light (Stellet Licht) 2007


Η ανθρώπινη φύση είναι εριστική, θηριώδης και καταστροφικά ιδιοτελής ως το βάθος της ουσίας ή των «κυττάρων» της. Αν δεν δαμαστεί με την αυταρχική καταστολή ή τη «δημοκρατική εξισορρόπηση των αντίρροπων δυνάμεων» θα καταστήσει την κοινωνία ένα θέατρο αλληλοσπαραγμού. Από τον Ησίοδο έως τους Κοινωνιοβιολόγους, αυτός ο θεμελιακός δυισμός, η αντιθετική σχέση φύσης/πολιτισμού, είναι η […]

Ένα λανθασμένο αξίωμα και μια διαστροφική εμμονή


Στην αρχή όλα φαίνεται να πηγαίνουν σχετικά καλά στη ζωή του Lucas. Στη μικρή κοινότητα όπου ζει, κάπου στην επαρχιακή Δανία, είναι πολύ αγαπητός. Ήταν δάσκαλος σε σχολείο αλλά αυτό έκλεισε, κι έτσι ο Lucas μετατάχθηκε στο τοπικό νηπιαγωγείο. Μοιάζει ευχαριστημένος και με τη νέα του δουλειά. Είναι διαζευγμένος και, παρά την αρνητική στάση της […]

Thomas Vinterberg – The Hunt (2012)



Το πιθανότερο είναι να μην ξέρει τον Heydrich. Να νομίζει πως ο Streicher παίζει στη Γκλάντμπαχ. Αυτό που σίγουρα ξέρει είναι πως αυτός ο χαιρετισμός δεν στερείται νοηματοδότησης. Και τον έκανε για να δείξει την ανωτερότητά του απέναντι σε αντίπαλους και συμπαίκτες, πως πρώτος αυτός επιβίωσε και κυριάρχησε στη ζούγκλα του ματς. Λίγο πάνω απ΄ […]

Η σκαρταδούρα του κακού


Αντιγράφω την κεντρική θέση του Friedrich Kittler από το βιβλίο «Γραμμόφωνο, Κινηματογράφος, Γραφομηχανή» (Εκδόσεις Νήσος, 2005): «Τα Μέσα ορίζουν την κατάστασή μας η οποία (παρ’ όλα αυτά ή ακριβώς γι’ αυτό) αξίζει να περιγραφεί. Κάποια στιγμιότυπα:                 Η ΓΡΑΦΟΜΗΧΑΝΗ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΠΡΑΓΜΑ ΣΑΝ ΚΙ ΕΜΕΝΑ ΑΠΟ ΣΙΔΕΡΟ ΠΑΡΑ […]

Από το «Γραμμόφωνο, Κινηματογράφος, Γραφομηχανή» του Friedrich Kittler


  «Τίποτε δεν χωρίζει τις αναμνήσεις από τις συνηθισμένες στιγμές. Μόνο αργότερα αξιώνουν ειδική μνεία, όταν απαριθμούν τις πληγές τους». Υπάρχει ένας χρόνος που η ροή του είναι αθέατη σε εμάς, ανεμπόδιστη από εμάς, αδιάφορη για μας. Κι ένας άλλος που συντίθεται από τα θραύσματα της εμπειρίας μας πλεγμένα στο ολόδικό (;) μας υφαντό. Ας […]

Chris Marker – La jetée (1963)



Η πρόσφατη κυκλοφορία του CD Luc + Brunhild Ferrari Programme Commun, από την εξαιρετική βελγική εταιρεία Sub Rosa, αποτέλεσε για μένα αφορμή για να ακούσω ξανά μεγάλο μέρος του έργου αυτού του πολύ ιδιαίτερου συνθέτη. Λίγα λόγια για αυτήν τη δουλειά που αποτελείται από δύο μέρη: Στο πρώτο περιλαμβάνονται τρεις συνθέσεις του Ferrari: η πρώτη είναι […]

Σημείωμα για τον Luc Ferrari


Ήταν μια ιδανική συνάντηση. Ο Resnais στη δεύτερη μεγάλη δημιουργία του μετά τη συγκλονιστική Hiroshima και ο Robbe-Grillet στο δικό του απόγειο μετά από τέσσερα μυθιστορήματα που προκάλεσαν πολύ θόρυβο και σφοδρές αντιπαραθέσεις. Δεν άργησαν να βρουν κοινό έδαφος. Η πλοκή της ταινίας είναι πολύ απλή: σε ένα υπερπολυτελές ξενοδοχείο κάπου στην Ευρώπη ο αφηγητής […]

Alain Resnais – Πέρυσι στο Marienbad (1961)


Οι αλλαγές στη ζωή κάποιου έρχονται δίχως τυμπανοκρουσίες, κάποιες φορές ως αποτέλεσμα του λόγου της συγκυρίας προς τη δική του απόκριση προς αυτήν. Το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα «Ο πότης» του Hans Fallada είναι το χρονικό μιας τέτοιας μετατόπισης. Ο Erwin Sommer, μέχρι πρότινος επιτυχημένος επιχειρηματίας ξεκινά να ξεκαρφώνει τους πίρους σύζευξης με την πραγματικότητα της μεσοαστικής […]

Hans Fallada – Ο πότης



Φαινομενικά είναι ένα τυπικό οικογενειακό δράμα. Ο πατέρας είναι χήρος, δουλεύει σε μια ακαθόριστου τύπου εταιρεία και ζει με τον γιο  και την κόρη του, η οποία είναι σε ηλικία γάμου. Έχει κι άλλον ένα γιο που είναι ήδη παντρεμένος. Βρίσκεται πολύ συχνά και πίνει με δύο παλιούς συμμαθητές του που προσπαθούν να τον πείσουν  […]

Yasujiro Ozu – An autumn afternoon (1962)


Πρόκειται για ένα ντοκυμαντέρ σε δύο μέρη που εξερευνά και αναδομεί την καλλιτεχνική πορεία της Riefenstahl από το 1924 έως το φιλμ για τις καταδύσεις του 1992. Συναρπαστικό αν το δει κανείς ως την αφήγηση μιας εξόχως ιδιαίτερης ζωής, μη ικανοποιητικό αν περιμένει  να λάβει νέες απαντήσεις από το τρομερό αντικείμενο αυτής της έρευνας. Η […]

Ray Müller, Die Macht der Bilder («The Wonderful, Horrible Life ...


Βιτριολικά γράμματα φέρνουν την καχυποψία, τον αλληλοσπαραγμό και την ερήμωση σε μια  γαλλική επαρχία το 1942. Σαφής υπαινιγμός για ό,τι υποδαύλιζε στις συμπεριφορές η κατοχή. Αργότερα, στην απελευθέρωση ο μισάνθρωπος Clouzot θα αντιμετώπιζε την κατηγορία -από όλες τις πλευρές- ότι η ταινία ήταν αντιπατριωτική και θα του απαγορευόταν να ασχοληθεί εκ νέου με τον κινηματογράφο, […]

Henri-Georges Clouzot – Le corbeau (1943)



Edgar A. Poe – Το κλεμμένο γράμμα (Ολκός, 2000) μετάφραση: Άρης Μπερλής Το μικρό αυτό διήγημα του Poe είναι πρώτα απ’ όλα ένας τόπος συναρπαστικού παιχνιδιού νοηματοδοτήσεων, σημαινομένων και αναλογιών. Αυτό το καθιστά κατάλληλο για κάθε λογής ανάγνωση· απόδειξη γι’ αυτό οι πολλαπλές του χρήσεις από νεότερους στοχαστές. Οι περισσότερες πιθανόν να έβρισκαν τον Poe […]

Edgar A. Poe – Το κλεμμένο γράμμα


Αυτό που δείχνει ο Mungiu είναι πως δεν υπάρχει τίποτα πιο μυστηριώδες από την ίδια την πραγματικότητα, έστω κι αν είναι ενός άλλου. Στηρίζεται σε μια υπόθεση που δεν είναι προϊόν μυθοπλασίας και κινηματογραφεί με αφτιασίδωτο νατουραλισμό μια ηλεκτρισμένη σχέση μεταξύ δύο κοριτσιών, λιγότερο στο πνιγηρό φαιό μιας εμμανούς με την τυραννική γραφειοκρατία πολιτείας, και […]

Cristian Mungiu – Beyond the hills (2012)


  Το πλέγμα είναι χωρισμός, αποκλεισμός, οριοθέτηση αλλά και σύζευξη και ένωση. Και με αυτήν τη δεύτερή του σημασία χρησιμοποιείται εδώ. Η γλώσσα η ίδια είναι ένα πλέγμα και με τους μετρικούς κανόνες της θα καθοδηγήσει και θα στηρίξει το πνεύμα, θα του δώσει ένα σχήμα. Αυτό θα καθοριστεί όχι από τη γλώσσα καθ’ εαυτήν, […]

Λίγα λόγια για μια «γκρίζα γλώσσα»



Λίγο μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης η Akerman πραγματοποιεί ένα πολύμηνο ταξίδι που αρχίζει από την Ανατολική Γερμανία και τελειώνει στη Μόσχα.  Χωρίς σχολιασμό ή διαλόγους και μέσα από την εναλλαγή μακρών κινούμενων και στατικών πλάνων πραγματοποιεί την επισκόπηση  ενός κόσμου στριμωγμένου σε αβέβαιη και ατέλειωτη αναμονή. Η σταθερά της καθημερινής συνήθειας θα μπορούσε […]

Chantal Akerman – D’ Est (1993)