Μιχάλης Μακρόπουλος


Ήταν τεχνίτης στην πρώτη πόλη που φτιάχτηκε στη Σελήνη και κατοικήθηκε από ανθρώπους. Ένας από τους πολλούς συντηρητές του κολοσσιαίου συστήματος εξαερισμού. Υπήρχε ένας μεγάλος θόλος και μέσα ήταν η πόλη. Έξω από το θόλο ήταν τ’ αστέρια. Η Γη έδειχνε όμορφη από τη Σελήνη• όμορφη σαν την πατρίδα που ένας γέρος θυμάται με τα […]

Το ψωμί και ο θάνατος


Την εποχή του βασιλιά Ραμσή ήταν ένας πάμφτωχος Αιγύπτιος αγρότης που δεν είχε μήτε γη, μήτε σπίτι, μήτ’ οικογένεια, αλλά μόνον ένα φούρνο σαν πιθάρι και κει μέσα έψηνε το ψωμί της ημέρας και το έτρωγε. Αλλ’ ούτε ο φούρνος ήταν δικός του• ανήκε, όπως κι ο ίδιος ο αγρότης κι όλος ο κόσμος, τα […]

Το ψωμί και η ζωή


Δύσκολα μιλάς για ποίηση. Τη διαβάζεις (εγώ τουλάχιστον σε δόσεις, κι όποτε), μα έπειτα τι να πεις; Για τούτη εδώ τη συλλογή, όπου ’ναι μαζεμένα όλα τα ποιήματα του Μιχάλη Γκανά απ’ το 1978 ως το 2012, θα πω ωστόσο το εξής: πως τα διαβάζω, λίγα λίγα πάντα, μ’ ανακούφιση. Φυσικά με θαυμασμό, μα προπαντός […]

Λίγες σκέψεις, διαβάζοντας μαζεμένη την ποίηση του Μιχάλη Γκανά



Αν διαβάσει κανείς τον Δυτικό Κανόνα του Χάρολντ Μπλουμ (βιβλίο μνημειωδών διαστάσεων, σ’ αντιστοιχία με το θέμα του, και μεστά μεταφρασμένο από την Κατερίνα Ταβαρτζόγλου) δεν μπορεί να μην προσέξει πως το όνομα Σαίξπηρ αναφέρεται μερικές εκατοντάδες, μπορεί και χιλιάδες φορές. Ο Μπλουμ δεν είναι ένθεος. Λέει στον Πρόλογο και πρελούδιό του (σελ. 37): «Το […]

Η αναζήτηση ενός άλλου Θεού στον Δυτικό Κανόνα του Χάρολντ ...


Ο Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ είναι βέβαια γνωστός για τον Μικρό Πρίγκιπά του, εκτός όμως από τούτη την παιδική, αλλ’ όχι και τόσο παιδική, αγαπημένη του ιστορία, έχει γράψει μερικές από τις ομορφότερες, πιο ποιητικές, και φιλοσοφικά και νοηματικά βαθύτερες σελίδες που γράφτηκαν στα γαλλικά ανάμεσα στους δυο Παγκόσμιους Πολέμους και κατά τη διάρκεια του Δευτέρου. […]

Γράμμα σ’ έναν όμηρο


Μετάφραση είναι να μεταφέρεις ένα κείμενο από μια γλώσσα σε μιαν άλλην. Απ’ το πρωτότυπο κείμενο, πρέπει να μη χάνεται ό,τι λέγεται σε τούτο κι ό,τι υπονοείται. Αυτό που λέγεται, υπάρχει στις λέξεις. Άρα, πρέπει να υπάρχει στη μεταφορά μιαν ακρίβεια. Αυτό που υπονοείται, υπάρχει στο ρυθμό, στη σύνταξη. Εδώ, δεν μπορεί να υπάρξει ακρίβεια […]

Για τη μετάφραση



1
Ο Γιάννης Μπεράτης πολέμησε στην Αλβανία, και το 1966 τιμήθηκε με το Α΄ Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος για τούτο το βιβλίο, το σπουδαιότερο που γράφτηκε για τον ελληνοϊταλικό πόλεμο του ’40. Το Πλατύ ποτάμι το κάνουν και στο σχολείο. Διαβάζεται εξίσου από έναν έφηβο κι έναν ενήλικα, απνευστί. Είναι το Έπος της Αλβανίας δίχως ηρωισμούς, μα μ’ […]

Επετειακά, για το «Πλατύ ποτάμι» του Γιάννη Μπεράτη


Ο «Άνθρωπος της μηχανής» (εγώ το βάφτισα έτσι) είν’ ένα απόσπασμα από τα Σταφύλια της Οργής, του Στάινμπεκ, που τα μεταφράζω τώρα. Η σκέψη του Στάινμπεκ δεν είναι καν κομουνιστική (μοιάζει να ’ναι, μα δεν είναι). Η ματιά του είναι τυπικά αμερικανική – πλατιοί ορίζοντες και μια βιβλική κοσμοαντίληψη. Η οικογένεια (όχι το κράτος) είν’ […]

Ο άνθρωπος της μηχανής


Από την παράλληλη ανάγνωση των «Τιμωρία, η σκοτεινή όψη της σεξουαλικότητας» του Στέφανου Τσιόδουλου και «Κοινωνική λαογραφία» του Βάλτερ Πούχνερ, γεννήθηκαν τούτες οι σκέψεις. Με κάθε επιφύλαξη – δεν είμαι λαογράφος. Ο Τσιόδουλος στο βιβλίο του μιλά για τις παραστάσεις, σ’ εκκλησίες, τιμωριών αμαρτωλών στην κόλαση. Με χωριάτικη απλότητα (χοντροκοπιά, θα ᾽λεγε κάποιος) ο «μυλωνάς», […]

Αστική ωραιοποίηση και χωριάτικη ευθύτητα



Έπιασα να διαβάσω το Μυθιστόρημα της κυρίας Έρσης του Πεντζίκη και στ’ οπισθόφυλλο είδα να παραλληλίζεται η γραφή του με του Τζόυς. Έχω διαβάσει τον Οδυσσέα στο πρωτότυπο και πρέπει να πω ότι η πολλή γλωσσική φιγούρα του Τζόυς δεν πολυείναι του γούστου μου, αλλά πρέπει επίσης να ομολογήσω ότι οι προτάσεις του είναι μετρημένες […]

Το μυθιστόρημα της κυρίας Έρσης – Πεντζίκης και Τζόυς;


Το βάθος του Σωτήρη Δημητρίου υπάρχει στην ίδια τη γλώσσα. Ό,τι δε λένε οι λέξεις, το λέει η γλώσσα που με τη χρήση της γίνεται ψυχικό σκαντάγιο. Στην τελευταία του συλλογή, Το κουμπί και το φόρεμα, συνυπάρχουν τριάντα δυο διηγήματα-μινιατούρες. Δε θ’ ασχοληθώ χωριστά με το καθένα. Δεν έχει νόημα. Άλλα είναι περισσότερο εύστοχα, άλλα […]

Το κουμπί και το φόρεμα