Χάριν παιδιάς Λογιώτατος εξέδωσεν

0013-post-1004-1233837233Γράφει η Αναστασία Τσιότσκα

Ο Λογιώτατος, κατά κόσμον Δημήτρης Σπυρίδωνος, είναι ο ιθύνων νους και o βασικός υπεύθυνος για την έκδοση (δις ετησίως) ενός φανζίν (fanzine) που αφορά στη λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας, του ΕΦ ΖΙΝ.

Τι είναι η επιστημονική φαντασία; Η wikipedia «αναλαμβάνει» να μας διαφωτίσει:

Η επιστημονική φαντασία (science fiction) ή ΕΦ είναι κατηγορία του ευρύτερου μυθοπλαστικού τομέα του φανταστικού στην οποία πιθανές και εύλογες μελλοντικές ή εναλλακτικές εξελίξεις στην επιστήμη, στην τεχνολογία ή στην κοινωνία κατέχουν κεντρικό ρόλο στην πλοκή ή στο περιβάλλον όπου εκτυλίσσεται η ιστορία. Είναι ωστόσο σύνηθες ένας κόσμος επιστημονικής φαντασίας να χρησιμοποιείται μόνο ως σκηνικό για την αφήγηση κάποιας πιο συμβατικής ιστορίας (π.χ. αστυνομικής). Συνηθισμένα αφηγηματικά μοτίβα που κατηγοριοποιούνται κατά σύμβαση ως ΕΦ είναι το ταξίδι στο χρόνο, η επαφή με εξωγήινους πολιτισμούς, ο αποικισμός πλανητών, τα ευφυή ρομπότ και η τεχνητή νοημοσύνη, τα φαινόμενα Ψ, ιδιότητες όπως η αθανασία, η τηλεμεταφορά και η αορατότητα, χαμένοι πολιτισμοί, η μελλοντική εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, μία πιθανή κατάρρευση του πολιτισμού κλπ[1]. Πολλά είδη τέχνης (π.χ. η λογοτεχνία, ο κινηματογράφος και τα κόμικς) έχουν κατά καιρούς βασιστεί στην επιστημονική φαντασία. Ο ορισμός της δεν είναι εύκολος καθώς τα όρια που τη διαχωρίζουν από παρεμφερή μυθοπλαστικά είδη, όπως το φάνταζυ (fantasy) ή ο τρόμος (horror fiction), μοιάζουν ασαφή, αν και συνήθως η οποιαδήποτε εμφάνιση υπερφυσικού στοιχείου ή μαγείας ως πραγματικών και αληθών φαινομένων του αφηγηματικού κόσμου αποκλείει την κατηγοριοποίηση του έργου ως ΕΦ.

Στο ίδιο λήμμα της wikipedia διαβάζουμε και κάποιους ορισμούς για τη λογοτεχνία ΕΦ, ξεχωρίζω αυτόν του Isaac Asimov: «Η σύγχρονη επιστημονική φαντασία αποτελεί το μοναδικό λογοτεχνικό είδος στο οποίο θίγονται συστηματικά και συνειδητά η φύση των αλλαγών που έρχονται, οι πιθανές επιπτώσεις και οι λύσεις τους. Η ΕΦ είναι εκείνο το λογοτεχνικό είδος το οποίο καταπιάνεται με την επίδραση της επιστημονικής προόδου στον άνθρωπο».

Ακόμη κι αν κάποιος δεν διαβάζει ΕΦ, ούτε καν λογοτεχνία, είναι βέβαιο ότι έχει έρθει σε επαφή μαζί της με κάποιο τρόπο, κυρίως χάρη στον κινηματογράφο, όπου πολλές ταινίες είτε διασκευάζουν έργα ΕΦ, είτε αντλούν έμπνευση από το συγκεκριμένο λογοτεχνικό είδος, π.χ. Μετρόπολις, 2001: Η Οδύσσεια του Διαστήματος, ο Πλανήτης των πιθήκων, Στενές επαφές τρίτου τύπου, Μαντ Μαξ, Άλιεν, ο Πόλεμος των Άστρων, Μπλέιντ Ράνερ, ο Εξολοθρευτής, Ρόμποκοπ και Μάτριξ.

Ας αφήσω, όμως, τον Λογιώτατο να μας ξεναγήσει στον υπέροχο κόσμο της ΕΦ με το δικό του παιχνιδιάρικο και χιουμοριστικό λόγο, που αντικατοπτρίζει πλήρως την ευχάριστη, όσο και ενδιαφέρουσα προσωπικότητά του. Καλή ανάγνωση!

«Μια καλή ιστορία πάντα συγκινεί ή συγκλονίζει και μπορεί να επιβιώσει και μιας εγκληματικής μετάφρασης. Όμως, αν τα όρια του κόσμου ταυτίζονται με τα όρια της γλώσσας, ένας καλός χειριστής της γλώσσας μπορεί να μετατρέψει τον «τρόμο σε ρυθμό» ανεξαρτήτως θέματος. Το ευτύχημα είναι, ότι συνήθως ένας ευφυής άνθρωπος που η φαντασία του μπορεί να πλάσει έναν καινούριο κόσμο, είναι και καλός λογοτέχνης»

Ερ: «Χάριν παιδιάς Λογιώτατος εξέδωσεν» φανζίν επιστημονικής φαντασίας. Μίλησέ μου για το ΕΦ ΖΙΝ. Πότε, πώς, με ποιους, σε ποιους, τί, γιατί, για πόσο;

Απ: Πριν έντεκα και κάτι χρόνια και ενώ συμμετείχα στην έκδοση του περιοδικού «Δραματουργοί των Γιανν» της Λέσχης Φανταστικού Ιωαννίνων, σκεφτόμουν την έκδοση ενός λιγότερου «σοβαρού» περιοδικού που θα ρέπει προς την παράδοση των φανζίν και θα έχει ως βασικά χαρακτηριστικά την Επιστημονική Φαντασία και το χιούμορ. Έτσι προέκυψε το ΕΦ (από το Επιστημονική Φαντασία) ΖΙΝ (από το φανζίν), ως προϊόν διασκέδασής μου, με μικρό κόστος και την ελευθερία του ερασιτεχνισμού, χωρίς το άχθος της επαγγελματικής προσπάθειας που πρέπει να στρέφεται προς τις πωλήσεις. Διασκεδάζω και «κάνω πλάκα» φτιάχνοντας το ΕΦ ΖΙΝ και όσο συμβαίνει αυτό, το περιοδικάκι θα συνεχίζει. Υπάρχει φυσικά μια παρέα μόνιμων – συχνών συνεργατών (Γιάννης Κατσούλης, Λάζαρος Καλογήρου, Κώστας Γεωργοκίτσος, Λευτέρης Παπαθανάσης, Frank Roger, Αλεξία Αθανασίου, Θανάσης Μάργαρης και τ’ άλλα παιδιά) που (πλην μεμονωμένων επιθέσεων με πέτρες και ξύλα) φαίνεται να διασκεδάζει εξ ίσου.

Ερ: Γιατί λογοτεχνία του φανταστικού; Γιατί επιστημονική φαντασία (sciencefiction) και όχι φαντασία (fantasy) ή τρόμος (horror);

Απ: Αγαπάω τη λογοτεχνία και ως εκ τούτου κάθε είδος της. Με γοητεύει η ΕΦ, με το παράλληλο αφηγηματικό και δοκιμιακό κομμάτι της, όπου στο βάθος φωλιάζει η ελπίδα που γεννάει η επιστήμη για συνεχή βελτίωση. Εκτιμώ την καλή ΕΦ (όταν καλοί συγγραφείς γράφουν ΕΦ). Δεν απορρίπτω το fantasy και τον τρόμο, (σε μικρότερη ηλικία ήμουν φαν του H.P. Lovecraft), απλά τώρα τελευταία έχω βαρεθεί τους μάγους, τα πετράδια, τα σπαθιά, τους λυκανθρώπους, τους βρικόλακες (οι πατρίκιοι των απέθαντων), τα ζόμπι (οι αντίστοιχοι πληβείοι) και τα άλλα χαριτωμένα πλάσματα.  

Ερ: Εάν αναλάμβανες να μυήσεις κάποιον στην επιστημονική φαντασία, ποιους συγγραφείς ή έργα θα του πρότεινες να διαβάσει οπωσδήποτε;

Απ: Σε κάποιον νεόκοπο αναγνώστη του είδους θα πρότεινα να αρχίσει με ανθολογίες. Για μεμονωμένα έργα έχω στο νου μου 500 με 1000 συγγραφείς, αλλά, ας περιοριστούμε. Πως θα μπορούσε κάποιος να μην έχει διαβάσει Ray Bradbury, Fredric Brown, Isaac Asimov, Arthur  Clarke, PhilipDick, Ursula Le Guin, JamesTiptree, αδελφούς Strugatsky, William Gibson, DanSimonsας αυτοσυγκρατηθώ… και Ted Chiαng; (Για Έλληνες λίγο παρακάτω).  

Ερ: Επιστημονική φαντασία- εικονογράφηση. Επιστημονική φαντασία- σινεμά.

Απ: Λατρεύω τους εικονογράφους στο χώρο του φανταστικού και τα εμπνευσμένα έργα τους. Θα έχεις προσέξει πόσες εικόνες έχει το ΕΦ Ζιν και πόσο σημασία έχει μια εικόνα για το κάθε κείμενο. Εννοείται ότι διασκεδάζω με εικόνες που υπονομεύουν το κείμενο! Το ΕΦ ΖΙΝ έχει την τιμή να φιλοξενεί εικαστικές δημιουργίες των (προαναφερθέντων) Γιάννη Κατσούλη, Λάζαρο Καλογήρου και Λευτέρη Παπαθανάση. Όσον αφορά τον κινηματογράφο, το είδος βρίσκει το ιδανικό πεδίο δράσης. Η ανάπτυξη των ειδικών εφέ, έχει απογειώσει το θέαμα, αλλά ας μη ξεχνάμε ότι ταινίες με ΕΦ περιεχόμενο περιλαμβάνονται στα αριστουργήματα της 7ης τέχνης και συμβάλουν στη διείσδυση της ΕΦ σε πλατύτερο κοινό, ειδικά σήμερα όπου η νέα γενιά «βλέπει» περισσότερο και διαβάζει λιγότερο. Προσοχή όμως: μη κρίνεις ένα βιβλίο από την ταινία του. 

Ερ: Ρένος Αποστολίδης, Φρέντυ Γερμανός, Μιχάλης Καραγάτσης, Μένης Κουμανταρέας, Μάκης Πανώριος, Γιάννης Σκαρίμπας, Ευγένιος Τριβιζάς είναι συγγραφείς που έχουν γράψει επιστημονική φαντασία. Ο Λουκιανός δε, είναι ο πρώτος που έγραψε ΕΦ παγκοσμίως. Ποιοι είναι κατά τη γνώμη σου οι κορυφαίοι εγχώριοι συγγραφείς επιστημονικής φαντασίας;

Απ: Στους προαναφερθέντος «παλιούς» θα προσέθετα και τον Δημοσθένη Βουτυρά, βεβαίως – βεβαίως… Θα πρέπει να αναφέρουμε και την εμβληματική μορφή της ελληνικής ΕΦ, τον Διαμαντή Φλωράκη και μετέπειτα τον Γιώργο Μπαλάνο. Αξιολόγηση δε θα κάνω και για λόγους εγγενούς σεμνότητας θα παραλείψω την «ημετέρα μετριότητα». Στο νου μου έρχονται νέοι συγγραφείς όπως οι Θανάσης Βέμπος, Βάσω Χρήστου, Ευθυμία Δεσποτάκη, Ντίνος Χατζηγεωργίου, Δημήτρης Φύσσας, Κώστας Χαρίτος, Αλέκος Παπαδόπουλος, Μιχάλης Μανωλιός, Δημήτρης Δελιαρούδης, Κώστας Γερογιάννης, Γιώργος Γούλας, Λευτέρης Κεραμίδας, Παναγιώτης Κούστας, Νεκτάριος Χρυσός, Κιάρα Καλουντζή και τόσους άλλους που πρέπει να παραλείψω όχι για λόγους αξίας αλλά μόνο και μόνο για λόγους οικονομίας του κειμένου (…και έχω και τόσα βιβλία ακόμη αδιάβαστα).

Ερ: Η πρωτοτυπία ή η καλή πένα κάνει τη διαφορά σε μια ιστορία επιστημονικής φαντασίας;

Απ: Φυσικά και τα δύο! Και το «τι», αλλά, και το «πώς». Μια καλή ιστορία πάντα συγκινεί ή συγκλονίζει και μπορεί να επιβιώσει και μιας εγκληματικής μετάφρασης. Όμως, αν τα όρια του κόσμου ταυτίζονται με τα όρια της γλώσσας, ένας καλός χειριστής της γλώσσας μπορεί να μετατρέψει τον «τρόμο σε ρυθμό» ανεξαρτήτως θέματος. Το ευτύχημα είναι, ότι συνήθως ένας ευφυής άνθρωπος που η φαντασία του μπορεί να πλάσει έναν καινούριο κόσμο, είναι και καλός λογοτέχνης. 

Ερ: Ποια τα στέκια των απανταχού αναγνωστών λογοτεχνίας του φανταστικού στον παγκόσμιο ιστό; Τα στέκια των ελλήνων αναγνωστών;

Απ: Θα αφήσω το χάος του παγκόσμιου ιστού και θα μιλήσω για τις «φωλεές» του φανταστικού στον ελληνικό ιστό, δηλαδή, το www.sff.gr που μας βρήκε «σκόρπιους» και μας μάζεψε αλλά και το σχετικά πρόσφατο www.redworlds.gr

Ερ: Πώς εμπλέκεσαι με το φεστιβάλ επιστημονικής φαντασίας που λαμβάνει χώρα στην Ερμούπολη της Σύρου;

Απ: Είμαι επίτιμος δοκιμαστής και μέγιστος καταναλωτής (magister maximus gelatum) του επίσημου παγωτού του φεστιβάλ. Συμμετέχω ανελλιπώς, πλην μίας μόνον φοράς όπου ευτελή εμπόδια (επαγγελματικά) με απέτρεψαν. Συμμετέχω ανελλιπώς, επίσης, στη συγγραφή των μικρών διηγημάτων όπου γράφω πάντα το άριστο και για λόγους μόνον της παροιμιώδους μου σεμνότητας δεν υποκύπτω στις εκκλήσεις να λάβω το σχετικό θεσμοθετημένο ηθικό βραβείο.  

Ερ: «Αφήστε τα Μίση (Α.Τ.Μ)» και πιάστε… την ποίηση;  Που μπορεί να αναζητήσει κάποιος διηγήματα και ποιήματά σου;

Απ: Αχά! Ποιήματα έχουν την τιμή να λαμβάνουν ατομικώς, κρυφίως και αποκλειστικώς οι εκάστοτε «μούσες». Όσο για τα διηγήματά μου, μπορεί κάποιος αμετανόητος φαν να με ικετεύσει να του τα στείλω μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου.

Οσονούπω, επίκειται εκδοτική απόπειρα· οι εκδόσεις Penguin και ο Gallimard σφάζονται να με εντάξουν στο πτωχό δυναμικό τους.    

Ερ: Θέλω να γίνω συνδρομητής/ρια στο ΕΦ ΖΙΝ. Τι κάνω;

Απ: Εμμμμ…., κατά καιρούς απελπισμένες υποψήφιες συνδρομήτριες χρησιμοποίησαν δελεαστικές και ευφάνταστες μεθόδους για να λαμβάνουν σε τακτική βάση το ΕΦ ΖΙΝ. Η αλήθεια είναι ότι λόγω του «χάριν παιδιάς» χαρακτήρα, το ΕΦ ΖΙΝ εκτυπώνεται σε μόνο 52 αντίτυπα και διανέμεται – στέλνεται δωρεάν σε ισάριθμους φίλους. Επειδή δεν υπάρχει δυνατότητα αύξησης της εκτύπωσης των αντιτύπων, μπορώ να στείλω το ΕΦ ΖΙΝ σε ηλεκτρονική μορφή στους αναγνώστες (και κυρίως αναγνώστριες) που θα το ζητήσουν. Προϋπόθεση να ξέρουν ανάγνωση δεν τίθεται·   μπορούν να κοιτάζουν τις εικόνες.

Ερ: «Και τι σημαίνει κρίση για μας, εδώ, στις παγωμένες εσχατιές του σύμπαντος;»

Απ: Αχ, θα χαλάσει η καλή μου διάθεση… Γίναμε ντιπ space! (Αλλά που θα πάει…). Δε θα επεκταθώ στο θέμα. Θα θυμώσω και θα εκτονωθώ συγγραφικώς στο ΕΚΔΥΤΟΡΙΑΛ του προσεχούς ΕΦ ΖΙΝ.

Σχετικοί σύνδεσμοι:

www.sff.gr

www.redworlds.gr

—Σημ: τη φωτογραφία του εξώφυλλου του 13ου τεύχους του ΕΦ ΖΙΝ αλίευσα στη διαδικτυακή κοινότητα του www.sff.gr, όπου την ανάρτησε ο  Ντίνος Χατζηγεωργίου.

Μοίρασέ το:Share on Facebook43Tweet about this on TwitterShare on Google+0Share on LinkedIn0Pin on Pinterest0Email this to someone

You may also like...