Ο ΧΡΟΝΟΣ ΤΗΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ

Ο χρόνος δεν είναι τίποτε άλλο από την διαρκή και ακαθόριστη ροή των γεγονότων από το παρελθόν, στο παρόν και στο μέλλον.  Είναι η όχι και τόσο ακριβής μέτρηση του διαστήματος ανάμεσα στο παρελθόν και στο μέλλον που διαμορφώνει το διαρκώς μεταβαλλόμενο παρόν

Διέπεται από μια σχετικότητα και ασυμμετρία και επικαθορίζεται τόσο από τα πεδία της συνείδησης, τα φυσικά γεγονότα, όσο και κυριότερο από τις πολιτικές και οικονομικές συνθήκες της κάθε χρονικής στιγμής.

Κατά αυτόν τον τρόπο μέσα στην διαρκή κίνηση των γεγονότων η ιστορία βρίσκει νόημα είτε όταν αυτή οδηγεί σε ένα έσχατο τέλος, όπως πιστεύουν οι μονοθεϊστικές θρησκείες και δη ο χριστιανισμός. Ή σε μια τέλεια κοινωνία των απανταχού της γης θρησκευόμενων κομμουνιστών και σοσιαλιστών, λες και ο σοσιαλισμός-κομμουνισμός είναι μια εκκοσμικευμένη θρησκεία.

Είτε επαναλαμβάνεται αιώνια, ακολουθώντας τα φυσικά καιρικά φαινόμενα- η αιώνια επιστροφή-κάτω από την κυριαρχία της εξουσίας, είτε στην εκκοσμικευμένη ή την ιερή εκδοχή της.

Είτε μέσα στην διάρκεια της και στην ασυνέχεια της- δηλαδή μέσα στη μη-γραμμική πορεία της- η πάντοτε παρούσα τάση της χειραφέτησης, υποσκάπτει τις διαφορές μορφές εξουσίας και κυριαρχίας, οικοδομώντας πρόσκαιρα  και μακροχρόνια τόπους ελευθερίας. Διευρύνοντας  και καθολικοποιώντας τα πλαίσια, τους όρους και τα πεδία της ελευθερίας.

Δίχως να πιστώνεται ένα όμορφο τέλος- γιατί κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να υπάρξει- ο  βιολογικός θάνατος και η φυσική καταστροφή της γης, ύστερα από πολλές, πολλές  χιλιάδες αιώνων-  αποτελούν οντολογικά σύνορα που δεν έχουμε ακόμη αντιμετωπίσει και που πολύ δύσκολα θα αντιμετωπίσουμε. Αν αξίζει βέβαια τον κόπο να τα αντιμετωπίσουμε. μην επιφέρουμε μεγαλύτερο κακό από τι καλό.

Πιστώνεται όμως μια διαρκή αναζήτηση ανατροπών, γλεντιού, συλλογικού  πανηγυριού, εξεγέρσεων και επαναστάσεων που κάνουν την ατομική και συλλογική ζωή περισσότερο αυθεντική. Ανατρέποντας τον χρόνο ως στοιχειό κεφαλαιοκρατικής συσσώρευσης, απελευθερώνοντας την εργασία ως ελεύθερη συλλογική και ατομική δημιουργικότητα.

Να με αυτό το χρόνο της χειραφέτησης ασχολείται  ένα μικρό βιβλιαράκι του συγγραφέα Sergio Tischler με τίτλο «ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ»- Ο Μιχαήλ Μπαχτίν και ο Βάλτερ Μπένγιαμιν στην Ζούγκλα της Λακαντόνα(εκ:futura).

Δηλαδή στην ζούγκλα όπου οι Ζαπατίστας κτίζουν βήμα, βήμα την δική τους  αντικαπιταλιστική  ουτοπία με βάση τους κοινοτίστικους θεσμούς των ιθαγενών φυλών και την φωτισμένη καθοδήγηση- ας μην μας τρομάζει η λέξη- του sub ΜΑΡΚΟΣ και των συντρόφων του.

Που δεν έχουν την φιλοδοξία να αποτελέσουν την παγκόσμια ηγεσία του οποιοδήποτε επαναστατικού κινήματος, αλλά να αποτελέσουν ένα παράδειγμα για το πώς αυτοί που δεν έχουν φωνή αποκτούν, κατακτώντας μερίδιο από την εξουσία.

Πειραματιζόμενοι ανάμεσα στην επαναστατική  εναλλακτική χρονικότητα που διακόπτει την  την χρονικότητα του κεφαλαίου και της αφηρημένης εργασίας και την αυτονομία των ινδιάνικων παραδόσεων. Χρησιμοποιώντας το χιούμορ και τις παραβολές και όχι ένα στείρο δογματικό λεξιλόγιο, όπως αυτό της παραδοσιακής αριστεράς.

Σε αυτή την πρακτική ο συγγραφέας αναγνωρίζει την ανατρεπτική φύση του μεσαιωνικού πανηγυριού, μια καρναβαλική ελευθερία που μετατρέπει το λαό σε ενεργό υποκείμενο  που ανέτρεπε την μεσαιωνική τάξη, όπως αναλύει ο Μ. Μπαχτίν.

Σε αυτή την χαρούμενη καρναβαλική-σχεδόν- διάθεση των Ζαπατίστας ο συγγραφέας βλέπει μια  πολλαπλότητα  αγώνων, μια συναστρία  κοινωνικών επαναστατικών διαδικασιών  που διακόπτει την ροή της αφηρημένης χρονικότητας του κεφαλαίου.

Βέβαια μπορεί κάνεις να δει και στους Ζαπατίστας μια συνεχή παρουσία του παρελθόντος και του μέλλοντος στο διαρκώς μεταβαλλόμενο παρόν. Μπορεί να δει την  διαλεκτική του σύγχρονου με το μη-σύγχρονο, όπως το περιέγραψε ο φιλόσοφος της ελπίδας Ε. Μπλοχ. Όπως μπορεί να επισημάνει μια  έκφραση της ανισόμερης και συνδυασμένης ανάπτυξης- δίνοντας στο όρο ανάπτυξη μια πιο πλατιά έννοια-  όπως την προσέγγισε  ο Λ. Τρότσκι

θα μου επιτρέψει ο συγγραφέας να διαφωνήσω στο αφορισμό του Χέγκελ  ,ως εκφραστή  της συνέχειας της ιστορίας, ριζωμένο βαθύτατα στην ιδέα της προόδου, που οδηγεί σε μια ολότητα και τον ολοκληρωτισμό.

Πιστεύω πως  η ασυνέχεια της ιστορίας, όπως την εφαρμόζουν ακόμη και οι Ζαπατίστας  εμπεριέχει  βαθύτατα την χεγκελιανή  διαλεκτική της αρνητικότητας.

Ας το δούμε λίγο σχηματικά: Η πολλαπλότητα των ανατρεπτικών καταφάσεων περνάει μέσα από την άρνηση του υπάρχοντος καπιταλιστικού κόσμου. Αλλά για να φτάσουμε εκεί οι  Ζαπατίστας αρνήθηκαν τις παλαιές παραδοχές τους(άρνηση), προερχόμενες από την παραδοσιακή αριστερά και στράφηκαν στο παρελθόν, στην ζούγκλα, για να γνωρίσουν τον «πρωτόγονο» κομμουνισμό των ινδιάνων. Στην επόμενη φάση- ενσωματώνοντας την σοφία των ινδιάνων διαμόρφωσαν ένα εκλεκτικό νέο θεωρητικό σχήμα και ξαναβγήκαν στο κόσμο της πτώσης και της παρακμής για να συνεισφέρουν στο πανηγύρι της ανατροπής(άρνηση της άρνησης).

Ένα εκλεκτικό σχήμα που όντως τείνει να αποστασιοποιείται από την γραμμική αντίληψη αλλά και την άχρονη χρονικότητα των μεταμοντέρνων δομών. Με ανοικτό βέβαια το στοίχημα αν μπορέσει να μπολιαστεί- διαλεκτικά και όχι γραμμικά- με ένα συνολικό επαναστατικό πρόγραμμα καθολικής και παγκόσμιας απεύθυνσης.

Οι ίδιοι όπως σωστά  λένε δεν αποτελούν  καθολικό παράδειγμα- ίσως και να μην υπάρχει τέτοιο- εμπεριέχουν όμως στοιχεία που σίγουρα αποτελούν καθολικά χαρακτηριστικά.

Με σημαντικότερη την λαϊκή συμμέτοχη σε όλα τα επίπεδα, την ανακλητότητα και την αιρετότητα παντού. Όπως και την ανάδειξη μορφών ελεύθερης συνεταιρισμένης εργασίας στο σήμερα και όχι στο μυθικό αύριο.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΟΣ

http://argiros.net/?p=2664

Μοίρασέ το:Share on Facebook4Tweet about this on TwitterShare on Google+0Share on LinkedIn0Pin on Pinterest0Email this to someone

You may also like...